RVS bewerken voor de voedingsindustrie: waar op letten

RVS bewerken voor de voedingsindustrie: de les die Bram leerde van een afgekeurde batch

Leestijd: 5 minuten

Bram ontwerpt onderdelen voor een machinebouwer die installaties voor de voedingsindustrie levert. Voor een nieuw onderdeel — een doseeronderdeel dat continu in contact komt met vloeibaar voedsel — specificeert hij “RVS” op de tekening. Verder niets. Het is tenslotte RVS, dacht hij, dat is toch altijd goed voor voedsel?

De eerste batch komt binnen. Bij de eindkeuring van de klant wordt de batch afgekeurd. Niet omdat het onderdeel niet paste, of omdat de maten niet klopten. Het RVS voldeed niet aan de hygiëne-eisen van de klant.

Bram begrijpt er niets van. RVS is toch RVS?

Waarom “RVS” niet automatisch “food-safe” betekent

Wat Bram niet wist: er bestaan verschillende RVS-kwaliteiten, en niet allemaal zijn ze geschikt voor direct contact met voedsel. Voor oppervlakken die met voedingsmiddelen in aanraking komen, wordt in de praktijk vrijwel altijd RVS 316 voorgeschreven — dankzij een toevoeging van molybdeen is deze kwaliteit beter bestand tegen zuren en chloriden dan het goedkopere RVS 304. Voor onderdelen die niet direct met voedsel in contact komen, zoals bepaald leidingwerk, kan 304 soms wel volstaan — maar dat is een bewuste keuze, geen automatisme.

Bram had “RVS” getekend zonder de kwaliteit te specificeren. De verspaner had, bij gebrek aan andere informatie, het goedkopere 304 gebruikt — technisch correct volgens de tekening, maar niet geschikt voor Brams toepassing.

Het tweede probleem: de afwerking

Toen Bram de zaak uitzocht, ontdekte hij dat er nog iets miste. Zelfs met de juiste RVS-kwaliteit was er nog een tweede eis: hoe glad moet het oppervlak zijn?

Roestvast staal dat in contact komt met voedingsmiddelen moet doorgaans een oppervlakteruwheid hebben van Ra kleiner dan 0,8 micrometer — hoe gladder het oppervlak, hoe moeilijker het is voor bacteriën om zich te hechten, en hoe makkelijker het te reinigen is. Een standaard verspaande afwerking haalt die waarde niet automatisch; daarvoor is vaak een extra polijststap nodig.

Bram had ook dát niet op zijn tekening gezet. Weer een aanname die hem was komen te staan.

Wat Bram er nu op zet

Na deze ervaring ziet Brams tekening er anders uit. Hij specificeert niet meer alleen “RVS”, maar expliciet “RVS 316” voor alle voedselcontact-oppervlakken. Hij geeft de gewenste Ra-waarde (≤ 0,8 µm) aan op de vlakken die met voedsel in aanraking komen. En hij denkt na over de vorm: geen scherpe binnenhoeken of dode hoeken waar residu zich kan verzamelen, want dat is precies waar reiniging misgaat.

Het kost hem twee extra regels op de tekening. Het scheelt hem een afgekeurde batch.

Een korte tabel om te onthouden wat waar geldt

Hoe Heudra dit soort valkuilen voorkomt

Bij Heudra Metaalbewerking in Ochten vragen we bij een RVS-aanvraag altijd door: komt dit in direct contact met voedsel, en wat is de vereiste afwerking? Die twee vragen hadden Bram zijn afgekeurde batch bespaard.

Werk je aan een onderdeel voor de voedingsindustrie en wil je zeker weten dat je tekening compleet is? Stuur hem op — dan checken we samen of de RVS-kwaliteit en afwerking kloppen met de toepassing.

Heudra Metaalbewerking — specialist in CNC-draaien, CNC-frezen en seriematige metaalbewerking in Ochten.

Lees ook: Aluminium, RVS of staal — wanneer kies je wat? · Vijf dingen op je tekening die je nooit als “duur” zou herkennen

Bronnen: Roestvast staal voor food/farma — Alu-RVS · Hygiënische materiaalkeuze — Nijhuis & Wigger

Veelgestelde vragen

Welke RVS-kwaliteit is nodig voor onderdelen die met voedsel in contact komen?
Voor direct voedselcontact wordt vrijwel altijd RVS 316 voorgeschreven (316L bij gelaste onderdelen), vanwege de betere bestandheid tegen zuren en chloriden. RVS 304 kan volstaan voor onderdelen die niet direct met voedsel in aanraking komen, zoals bepaald leidingwerk.

Waarom is de oppervlakteruwheid belangrijk bij RVS voor de voedingsindustrie?
Een gladder oppervlak maakt het voor bacteriën moeilijker om zich te hechten en is makkelijker te reinigen. De praktijknorm voor voedselcontactoppervlakken is een Ra-waarde van 0,8 micrometer of lager — een standaard verspaande afwerking haalt dit niet altijd zonder extra polijststap.

Wat gebeurt er als ik alleen “RVS” specificeer zonder kwaliteit?
Zonder verdere specificatie kan een verspaner een goedkopere RVS-kwaliteit gebruiken die technisch aan de tekening voldoet, maar niet geschikt is voor voedselcontact. Dat kan leiden tot afkeuring bij de eindcontrole. Specificeer daarom altijd expliciet de RVS-kwaliteit en gewenste afwerking.